|
Aan deze bladveren zijn te onderscheiden: Het blad, waaraan de wielas wordt bevestigd, met aan elk kant een krul, die overgaat in een oog. In het echt werden deze veren door een smid vervaardigd die hierbij uitging van een strip verenstaal dat in de gewenste vorm werd gesmeed en ervaring speelde daarbij een grote rol. Zoals bekend waren smeden niet erg scheutig met hun bedrijfskennis Nu heeft Piet nooit het beroep van smid uitgeoefend en hij was dus wel zo vriendelijk om zijn "geheimen" met ons te delen.
Piet maakt zijn wagenveren van messing strip met een doorsnede van 5x1 mm. Messing is een legering van koper en zinken het kan gemakkelijk bewerkt worden, maar met het buigen van het kleine oog en de krul moet men toch oppassen. Als het materiaal wordt vervormd treedt er namelijk "versteviging" op. Het materiaal wordt dan wat harder en vooral brosser, waardoor het de neiging heeft om te scheuren als het nog verder wordt vervormd. Het verschijnsel wordt veroorzaakt doordat de kristalstructuur verandert. Deze verandering kan men evenwel weer teniet doen door het materiaal na vervorming te gloeien en direct daarna in water af te koelen. Er zit dus niets anders op dan de strip uit te gloeien, af te koelen, een stukje te buigen, zonodig weer te gloeien en af te koelen waarna men weer verder kan buigen, etc. Dit kost dus wel wat tijd.
Voor het buigen van de veer heeft Piet een tweetal handige hulpstukjes gemaakt; een voor het buigen van het oog en het tweede voor het buigen van de krul
Het buigproces
Het maken van een veer verloopt als volgt:
- Allereerst bepaalt men de lengte van de veer. Dit is op verschillende manieren mogelijk;
- Door nameten van de tekening en eventueel via berekeningen of, zoals eigenlijk het meest eenvoudig is, door met behulp van een touwtje en enig gewriemel de uitgeslagen lengte van de tekening over te nemen. Vervolgens maakt men aan de hand hiervan een aantal stripjes van gelijke lengte en men gloeit de uiteinden van de stripjes uit. Hiertoe houdt men de uiteinden in een vlammetje tot het materiaal rood begint te worden. Ga hierbij niet te ver, want dan is er na het gloeien een koperkleur zichtbaar omdat het koper zich afscheidt van het zink.
- Als het te maken veertje in het midden een vlak stuk met twee schuin oplopende kanten heeft, verdient het aanbeveling om dit eerst af te tekenen en te buigen voordat de ogen worden gebogen.
- Men neemt nu het hulpstukje voor het buigen van het oog en zet dit vast in de bankschroef. Een
messing stripje wordt nu zodanig in het hulpstuk geplaatst dat een uiteind gelijk ligt met de beide 2mm. dikke pennen. (Fig. 2-A)
- Vervolgens trekt men het stripje om de pen van de mat. Indien men de weerstand van het materiaal ook maar iets voelt toenemen moet het eind van het stripje weer worden gegloeid. Dit spel herhaalt men enkele malen tot de situatie van Fig. 2-D is bereikt: Het andere eind van het stripje wordt nu op dezelfde wijze van een oog voorzien, waarbij men er op moet letten dat beide ogen zich aan dezelfde kant van het stripje bevinden!
- Heeft men de slag eenmaal te pakken, dan is het een klein kunstje om ook de resterende stripjes van ogen te voorzien. Denk er aan om steeds weer te gloeien en af te koelen.
|
