Welkom op mijn
Hobby Modelbouw site.

Perspex vitrine kast

Het maken van vitrines van perspex

Iedereen die met veel pijn en moeite een mooi model heeft afgebouwd kent ongetwijfeld het moment dat het ding het onderwerp wordt van wat in huishoudtermen heet: " De grote schoonmaak". Meestal lukt het de bouwer van het model wel om de verplichte reinigingswerkzaamheden zelf te verrichten zonder (al te veel) schade te berokkenen, maar oh wee als het model in handen valt van andere huiselijke witte tornado's. Als de stofwolken zijn opgetrokken zal ieder van ons wel eens de verzuchting geslaakt hebben dat het toch wel verstandiger zou zijn geweest om het model in een vitrine te plaatsen! Er zijn echter niet veel mensen die het zelf maken van een vitrine goed onder de knie hebben en u kent het gezegde: "Kopen is een interessante bezigheid, maar het wordt zo duur!".

MATERIAALKEUZE

Ik heb na enig nadenken over de materiaalkeuze voor perspex gekozen. De nadelen van het gebruik van glas zijn:

Het is breekbaar, vrij zwaar en voor zover mij bekend alleen te verlijmen met behulp van siliconenkit. Dit resulteert in ondoorzichtige, duidelijk zichtbare randen. Het alternatief is om het glas in sponningen van een houten of metalen frame te vatten. Dit brengt vrij veel werk met zich mee en ik vind het niet mooi. Naar mijn mening overheerst dan de vitrine te veel het daarin opgestelde model. Een nadeel van perspex is dat het iets duurder is dan glas. Perspexplaten koop ik bij de firma "Stout Perspex en Kunststofindustrie", Bornissestraat 21, Rotterdam (Spaanse polder) Deze firma verkoopt overigens ook polystyreen plaat tot 3mm. dikte, oplopend met een halve mm. Ik gebruik nu perspexplaat van minimaal 3 mm. dikte, eigenlijk is 4mm. beter en wordt de vitrine groter dan 1 meter, dan is een dikte van4mm. een absolute noodzaak. Als vuistregel houd ik aan dat de plaatdikte 1 mm. groter moet worden per meter lengte. Ik ben na flink wat experimenten met het maken van vitrines tot een werkwijze gekomen die niet al te moeilijk is en toch erg goede resultaten oplevert. De grote kunst is wel om het werk zo zorgvuldig mogelijk te doen. Een slechte voorbereiding en het gebruik van onjuiste apparatuur leiden meestal niet tot het gewenste resultaat! Allereerst moeten de afmetingen van de vitrine bepaald worden. Bepaal hierbij hoe de zijkanten aansluiten op voor- en achterzijde. Dit is belangrijk omdat de liggende bovenruit goed op de staande zijden moet kunnen steunen. Het spreekt vanzelf dat bij het bepalen van de plaatafmetingen de materiaaldikte een grote rol speelt. De verschillende delen van de vitrine kunnen nu worden pasgemaakt. Het op maat maken kan met behulp van een cirkelzaag gebeuren. Er bestaan ook speciale V-mesjes voor het snijden van perspex en andere kunststoffen, die te koop zijn in goed gesorteerde winkels voor ijzerwaren en gereedschappen. Zelf gebruik ik meestal de cirkelzaag. Hierbij moet men er echter wel rekening mee houden dat de cirkelzaag een zaagsnede achterlaat en dat er bij gebruik van een mes geen materiaal verloren gaat. (fig. 1) Als men goed met een mes overweg kan, kan dit erg veel schuurwerk besparen.

Na het zagen moeten de kanten van de platen worden bewerkt. Deze kanten moeten recht, vlak en glad zijn. Dit bereik ik door middel van een tamelijk uitvoerig schuur- en polijstproces. Ik schuur de plaatkanten eerst met tamelijk grof schuurlinnen korrel 80. Hierbij kunnen tevens kleine maatafwijkingen worden gecorrigeerd en door te controleren met een stalen lat kunnen we zien of de kanten voldoende haaks en recht zijn gebleven. Nu moeten de grof geschuurde zijkanten worden behandeld met fijn schuurlinnen korrel 120.

Het resultaat hiervan moet zodanig zijn dat er niets meer te zien is van de sporen die het grof schuren had achtergelaten. Om de schuurbewerking af te ronden, volgt hierna nog eens een bewerking met heel fijn waterproof schuurpapier, korrel 1200, (nat schuren!).

(Dit uiterst fijnkorrelig waterproof papier is verkrijgbaar in elke goed gesorteerde verfwinkel) Het resultaat hiervan is een egaal mat oppervlak. Dit oppervlak gaan we nu behandelen met koperpoets tot het volkomen helder is. De vlakken zijn nu klaar om verlijmd te worden. (fig.2)

Voordat de delen worden verlijmd, moet de vitrine in elkaar worden gezet waarbij de te lijmen kanten licht worden aangedrukt. Dit kan met behulp van lijmklemmen, maar ik gebruik zelf veelal klembanden die ook wel voor het maken van schilderijlijsten worden gebruikt. Dit is eigenlijk een compleet systeem dat bestaat uit een stalen band met vier hoekstukken waar de band doorheen loopt. Aan één hoekstuk zit een spansysteem waarmee de band kan worden aangespannen. (fig. 4).

Voor het lijmen gebruiken we chloroform. Dit is een uitstekend oplosmiddel voor diverse kunststoffen, waaronder ook perspex. Vroeger

werd het vooral toegepast om operatiepatiënten van een verdoving te voorzien, zodat mijn waarschuwing om het alleen te gebruiken in een goed geventileerde ruimte en met kleine hoeveelheden tegelijk, niet zo maar uit de lucht is gegrepen. Wees er dus voorzichtig mee en neem geen risico's! Het is te koop in de apotheek, waarbij u waarschijnlijk een formulier moet tekenen omdat het als gevaarlijke stof te boek staat. Eenvoudiger is om een goede kennis te benaderen die in de medische sector of in een laboratorium werkzaam is en beleefd te informeren naar de mogelijkheid om aan een (groot genoeg) monstertje te komen. We brengen de chloroform aan met behulp van een injectiespuit. Omdat chloroform een vrij agressief oplosmiddel is voor kunststof, kunnen hiervoor we niet zo maar zo'n modern plastic spuitje gebruiken. Dit zou binnen zeer korte tijd vastzitten. Het beste is om een ouderwetse glazen spuit met een stalen zuiger te pakken te krijgen. (fig.5)

Dit is niet zo eenvoudig omdat ze in de medische wereld nauwelijks nog worden toegepast. Misschien hebt u nog een goede kennis die er nog eentje weet te liggen. Ze zijn overigens ook te koop op de "Zwarte Markt" in Beverwijk (Hal 3) tegen een zeer schappelijk prijsje. Als er iemand in de buurt komt loont het zeker de moeite om er een paar mee te brengen. Er zijn vast wel clubleden die zich aanbevolen houden! Hoe de chloroform wordt aangebracht wordt getoond in fig.3. Met de injectiespuit wordt de vloeistof zo gelijkmatig mogelijk in de hoek van twee platen aangebracht. De vloeistof is zo dun dat ze in de spleet tussen de perspex delen kruipt, daar het materiaal oplost en na het verdampen van de chloroform zijn de delen als het ware één geheel geworden. Nu zien we waarom we zoveel werk van het schuren en poetsen moesten maken.
Na droging is de lijmnaad volmaakt transparant. Het duurt ongeveer 36 uur voordat het oplosmiddel volledig uit de lijmnaad is verdwenen. De kunst is nu om uw ongeduld te bedwingen en er gewoon gedurende minstens 36 uur gewoon af te blijven. Gedurende die tijd kunt u misschien eens bedenken wat er allemaal met deze lijmmethode valt te doen. Zoals gezegd, chloroform is een tamelijk universeel oplosmiddel voor kunststoffen. Behalve voor perspex kan het ook gebruikt worden voor polystyreen plaatmateriaal zoals dit in modelbouwwinkels, hobbyshops en natuurlijk de firma "Stout" is te verkrijgen.

Misschien zijn er toepassingen mogelijk bij het maken van treintjes, trammetjes, poppenhuismeubeltjes of dekhuizen voor schepen!! Wie weet.

Veelsucces