|
Zwart maken van messing onderdeeltjes.
Met name op statische scheepsmodellen treft men vaak onderdelen aan die in het echt zijn gemaakt van staal, zoals ankers, assen van blokken, bolders en dergelijke. De praktijk is meestal dat deze onderdelen zijn beschermd tegen corrosie door een laagje zwarte verf of zijn behandeld met teer.
Bij modelbouwers bestaat er een voorliefde om deze onderdelen van messing te vervaardigen om problemen met corrosie te voorkomen. Vooral daar waar in het model eikenhout is verwerkt kan dit vervelende effecten hebben. Eikenhout bevat immers looizuur dat staal aantast en roestend staal veroorzaakt veelal vlekken op het hout, die er niet zijn uit te krijgen. Dit effect is vaak waar te nemen bij oudere scheepsmodellen waarbij stalen spijkertjes zijn gebruikt.
Messing geeft niet van dergelijke vlekken zodat het dus een logische zaak lijkt om metalen onderdelen van messing te vervaardigen en te voorzien van een keurig laagje zwarte verf. Er schuilt echter een addertje onder het gras! Het probleem dat zich bij messing voordoet is dat het erg moeilijk is om een goede hechting van verf op het metaaloppervlak te krijgen. Er zijn wel grondlagen die in dit opzicht een redelijk resultaat opleveren, maar het probleem zit hem vooral bij kleiner onderdelen in de laagdikte die een dergelijk verfsysteem al gauw krijgt en de onderdeeltjes er onnatuurlijk "geverfd" doet uitzien.
Op de club is enige tijd een verf in gebruik geweest die afkomstig was van de firma "Mavom" en redelijke resultaten opleverde. Er kleefden echter twee problemen aan. Het spul had een scherpe penetrante geur, zodat gebruik binnenshuis niet is aan te raden en vooral aan scherpe overgangen en randjes van de onderdelen, waar overigens elke verflaag het erg moeilijk krijgt, traden toch gemakkelijk beschadigingen op.
Jan Schouten heeft het geprobeerd met moffellak, zoals in spuitbussen wordt verkocht voor uitlaten van motoren etc. Het geeft wel een mooi dun verflaagje, maar het vereist wel enige overredingskracht om ze in de keukenoven te kunnen inbranden zonder huiselijke twisten! Daarbij komt dat de laag toch nog vrij gevoelig is voor beschadiging.
Een andere mogelijkheid is om door middel van een chemische behandeling het metaaloppervlak te kleuren.
Er zijn chemicaliën in de handel waarmee men metaaloppervlakken kan kleuren door middel van een neerslag van bepaalde stoffen. (Zure regen is overigens iets anders.) Vooral in voor modelbouwers geschikte kleine verpakkingen zijn deze chemicaliën duur en veelal worden ze minder werkzaam als ze enige tijd worden bewaard. Het effect is wel erg mooi.
Piet van Dijk bereikt de laatste tijd heel mooie resultaten met behulp van het reinigingsmiddel "Glorix", uit de gele flessen, u kent ze vast wel. Hij verwijdert eerst de altijd aanwezige oxidelaag, ontvet de onderdelen zeer grondig en laat ze vervolgens een nachtje in een potje met Glorix liggen. Als het wel eens mislukt blijkt meestal dat het schoonmaken van het oppervlak niet optimaal is verlopen of dat het onderdeel toch ongewild in aanraking is gekomen met de vingers. Als het gedraaide onderdelen betreft, steekt hij ze af en pakt ze alleen aan met een schoon papiertje. Zonder ontvetten gaan ze direct de Glorix in. Het resultaat is verbluffend. Een mooi matzwart laagje en het ruikt nog fris ook! We moeten maar hopen dat Unilever de formulatie van dit product nu niet al te snel wijzigt.
|
